Биз региондо көрүү жөндөмүнүн жоголушунун таралышын, себептерин жана алдын алуу мүмкүнчүлүктөрүн изилдейбиз. Себептердин басымдуу бөлүгү — алдын алууга же дарылоого боло турган абалдар, бирок алар өз убагында аныкталбай калат. We study how common vision loss is across the region, what causes it, and how much of it can be prevented. Most of the burden comes from conditions that are treatable — yet they are still found too late.
Лаборатория — И. К. Ахунбаев атындагы Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясынын алдында жаңы түзүлгөн илимий бөлүм. Биздин милдет — Кыргызстанда жана коңшу Борбордук Азия өлкөлөрүндө көрүү жөндөмүнүн жоголушу боюнча ишенимдүү, салыштырууга жарамдуу маалымат чогултуу. The laboratory is a newly established research unit at the Kyrgyz State Medical Academy named after I. K. Akhunbaev. Our task is to build reliable, comparable evidence on vision loss in Kyrgyzstan and the neighbouring Central Asian countries.
Регион боюнча бирдиктүү маалымат аз, ал эми сокурлуктун негизги себептери — катаракта, оңдолбогон рефракция, глаукома жана кант диабетине байланышкан тор парданын зыяндалышы — көбүнчө алдын алууга боло турган абалдар. Ошондуктан биз эки нерсеге басым жасайбыз: калк арасында чыныгы жүктү өлчөө жана көз кызматына жетүүнүн тоскоолдуктарын аныктоо. Comparable regional data remains scarce, while the leading causes — cataract, uncorrected refractive error, glaucoma and diabetes-related retinal damage — are largely avoidable. We therefore concentrate on two things: measuring the true burden in the population, and identifying what stops people from reaching eye care.
Ар бир протокол этика комиссиясынан өтөт; катышуучулардын маалыматы жашыруун сакталат. Each protocol is reviewed by an ethics committee; participant data is de-identified and stored securely.
Эл аралык методикаларды колдонобуз — натыйжалар башка өлкөлөр менен салыштырылат. We use internationally accepted survey methods so results can be compared across countries.
Студенттер жана ординаторлор үчүн изилдөө практикасы жана илимий жетекчилик. Research placements and supervision for medical students and residents.
Багыттар региондогу көрүү жоготуунун негизги себептеринен жана аларды өз убагында аныктоо маселесинен келип чыгат. The programme follows the leading causes of vision loss in the region — and the question of why they are found so late.
Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан, Түркмөнстан жана Өзбекстан боюнча сокурлуктун жана көрүү начарлыгынын таралышы, тенденциялары жана маалыматтардагы боштуктар. Prevalence, trends and data gaps for blindness and visual impairment across Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan and Uzbekistan.
Региондо сокурлуктун эң көп кездешкен себеби. Операцияга кимдер жетпей калат жана эмне тоскоол болот деген суроону изилдейбиз. The single largest cause of blindness in the region. We look at who does not reach surgery, and what stands in the way.
Көз айнек менен камсыздоо, мектеп курагындагы балдарда скрининг жана айыл жеринде оптикалык кызматтын жетишсиздиги. Spectacle coverage, school-based screening, and the shortage of optical services outside the cities.
Белгисиз өтүүчү оору: кеч аныкталгандыктан кайтарылгыс сокурлукка алып келет. Эрте аныктоо жолдорун издейбиз. A silent disease: detected late, it causes irreversible blindness. We look for workable routes to earlier detection.
Кант диабетинин таралышы өсүүдө. Тор пардадагы өзгөрүштөрдү скринингдөө жол-жобосу региондо дагы деле калыптанган эмес. Diabetes is becoming more common, yet a routine pathway for screening the retina is still not established in the region.
Айыл жана бийик тоолуу райондордогу аралык, чыгым жана маалымат жетишсиздиги; көрүү жоготуунун социалдык кесепеттери. Distance, cost and lack of information in rural and high-altitude districts — and the social consequences of losing sight.
Лабораториянын программасы Борбордук Азиядагы сокурлук жана көрүү жоготуу боюнча төмөнкү сереп ишинде коюлган суроолорго негизделет. Our programme takes its questions from the following review of blindness and vision loss in Central Asia.
Rahim, F., Toguzbaeva, K., & Dzhusupov, K. (2025). Blindness and Vision Loss in Central Asian Countries. Китепте:In: The Palgrave Encyclopedia of Disability. Palgrave Macmillan, Cham.
doi.org/10.1007/978-3-031-40858-8_418-2Бул иш регион боюнча маалыматтардын чачкындыгын жана салыштырууга жарамдуу изилдөөлөрдүн жетишсиздигин көрсөтөт. Лабораториянын максаты — ошол боштукту толтуруу: талаа изилдөөлөрүн жүргүзүү, улуттук маалыматтарды бир методикага келтирүү жана натыйжаларды практикага сунуштоо. The review sets out how scattered the regional evidence is and how few comparable studies exist. Filling that gap is the laboratory's purpose: running field studies, bringing national data onto a common method, and turning the results into practical recommendations.
Клиницисттер, эпидемиологдор жана маалымат талдоочулары бир программанын алкагында иштешет. Clinicians, epidemiologists and data analysts working to one shared programme.
Пациенттерди кароо, диагнозду тактоо жана изилдөө протоколдорунун клиникалык бөлүгүн аткаруу. Examination, diagnosis and delivery of the clinical part of every study protocol.
Тандоону түзүү, изилдөө дизайны, статистикалык план жана натыйжаларды саясат тилине которуу. Sampling, study design, the statistical plan, and translating findings into policy language.
Маалымат базасын жүргүзүү, сапат көзөмөлү жана тор парданын сүрөттөрүн иштетүү. Database management, quality control, and processing of retinal images.
Райондорго экспедициялар, жергиликтүү саламаттык сактоо мекемелери менен байланыш жана этика документтери. District field campaigns, liaison with local health services, and ethics documentation.
Жаңы бөлүм катары биз серептен жана методиканы даярдоодон баштайбыз, андан кийин талаа изилдөөлөрүнө өтөбүз. As a new unit we begin with review and method work, then move into the field.
Беш өлкө боюнча жарыяланган маалыматтарды бир методикага келтирүү жана боштуктарды картага түшүрүү.Bringing published data from the five countries onto one method and mapping the gaps.
Кыргызстандын райондорунда 50 жаштан жогорку калк арасында өлчөө жүргүзүү.A population survey among people aged 50 and over in districts of Kyrgyzstan.
Шаар жана айыл мектептеринде скрининг, көз айнек менен камсыздоонун деңгээли.Screening in urban and rural schools, and how many children actually receive spectacles.
Алыскы райондордон сүрөттөрдү борборго жөнөтүү жана аралыктан баа берүү моделин сыноо.Testing a model that carries images from remote districts to the centre for remote grading.
Лаборатория медициналык академиянын алдында иштейт жана башка университеттер менен биргелешкен долбоорлорду жүргүзөт. The laboratory sits within the medical academy and runs joint projects with other universities.
Лаборатория академиянын алдында түзүлгөн жана анын клиникалык базаларына, окуу программаларына жана илимий инфраструктурасына таянат. Академия — Кыргызстанда медициналык жана фармацевтикалык кадрларды даярдаган мамлекеттик жогорку окуу жайы, 1939-жылы негизделген. The laboratory was established within the academy and draws on its clinical bases, teaching programmes and research infrastructure. Founded in 1939, the academy is the state institution training medical and pharmaceutical specialists in Kyrgyzstan.
www.kgma.kgБиздин академиялык өнөктөшүбүз — КРСУнун Медициналык факультети жана анын Офтальмология кафедрасы. Кафедра 2002-жылы түзүлгөн, 2021-жылы дарыгер Михаил Медведевдин ысымы ыйгарылган; кафедраны доцент Л. Б. Гогаева жетектейт. Биргелешкен иштер клиникалык изилдөөлөрдү, ординаторлор менен студенттерди даярдоону жана илимий басылмаларды камтыйт. Our academic partner is the Medical Faculty of KRSU and its Department of Ophthalmology. The department was founded in 2002 and in 2021 was named after Dr Mikhail Medvedev; it is headed by Associate Professor L. B. Gogaeva. Joint work covers clinical studies, supervision of residents and students, and shared publications.
Жалпы протоколдор, бирдиктүү маалымат базасы жана кафедранын клиникалык базасында пациенттерди кабыл алуу. Shared protocols, one de-identified database, and recruitment on the department's clinical base.
Офтальмология боюнча ординаторлор лабораторияда изилдөө практикасынан өтүшөт жана илимий жетекчилик алышат. Ophthalmology residents complete a research placement in the laboratory with supervision towards their thesis work.
Биргелешкен макалалар, семинарлар жана студенттик илимий конференцияга катышуу. Co-authored papers, seminars and participation in the student research conference.
Кызматташууну сунуштагыңыз келсе — төмөнкү дарек боюнча жазыңыз. If you would like to propose a collaboration, write to us at the address below.
Изилдөө боюнча суроолор, кызматташуу сунуштары жана студенттик практика үчүн. For research enquiries, collaboration proposals and student placements.